Bên cạnh những ngành hot luôn thu hút hàng nghìn thí sinh đăng ký mỗi năm, vẫn tồn tại những ngành nghề ít người học nhưng lại có vai trò quan trọng trong xã hội. Do còn khá mới mẻ, đặc thù hoặc bị gắn với nhiều định kiến, những ngành này thường rơi vào tình trạng khó tuyển sinh. Danh sách dưới đây sẽ giúp bạn có góc nhìn đầy đủ hơn trước khi lựa chọn ngành học phù hợp.
TOP 12 những ngành nghề ít người học nhất
Dù Việt Nam có hơn 300 ngành đào tạo đại học, sự quan tâm không đều khiến nhiều lĩnh vực thiếu sinh viên trầm trọng. Dưới đây là top những ngành ít người học nhất, với lý do cụ thể và tiềm năng việc làm bất ngờ.
TOP 1 – Ngành Tôn giáo học
Tôn giáo học là top 1 khi nhắc đến những ngành nghề ít người học. Ngành này nghiên cứu chuyên sâu về các tôn giáo, tín ngưỡng, đời sống tâm linh của con người dưới góc nhìn khoa học và xã hội. Trên thế giới, đây không phải ngành mới và đã có mặt ở nhiều trường đại học tại châu Âu, Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản. Tuy nhiên tại Việt Nam, ngành này vẫn còn khá xa lạ với đa số học sinh.
Tại sao ngành tôn giáo học ít người theo học:
- Chỉ có 2 cơ sở đào tạo chính quy: Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội) và Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM).
- Nhiều thí sinh lầm tưởng học ngành này là để đi tu hoặc chỉ dành cho người có gia đình theo đạo.
- Nghe tên ngành khá lạ lẫm, chưa được tuyên truyền rộng rãi trong cộng đồng học sinh.
- Định hướng nghề nghiệp chưa rõ ràng trong mắt phụ huynh và học sinh.

Tuy nhiên, sinh viên tốt nghiệp ngành Tôn giáo học có thể đảm nhận nhiều vị trí như giảng viên, cán bộ nghiên cứu tại các viện và trung tâm, cán bộ chuyên trách tôn giáo ở các cấp chính quyền, phóng viên biên tập viên chuyên mục tôn giáo, hoặc làm việc tại các công ty du lịch văn hóa tâm linh.
TOP 2 – Ngành Việt Nam học
Việt Nam học là ngành khoa học nghiên cứu toàn diện về đất nước và con người Việt Nam, bao gồm văn hóa, lịch sử, địa lý, kinh tế, phong tục tập quán, tín ngưỡng, tôn giáo, ngôn ngữ, trang phục… Đây là ngành giúp hệ thống hóa và lưu trữ những giá trị văn hóa dân tộc dưới góc nhìn khoa học.
Tại sao ngành Việt Nam học ít người theo học:
- “Học xong ra làm gì?” là câu hỏi phổ biến nhất khi nhắc đến ngành này.
- Nhiều người cho rằng ngành này chỉ dành cho người nước ngoài học.
- Cơ hội việc làm trong mắt nhiều người vẫn còn mơ hồ, chủ yếu nghĩ đến vai trò nghiên cứu.
- Chưa có sự kết nối rõ ràng giữa kiến thức học với thị trường lao động.
Một số trường đào tạo ngành này gồm ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia HN), ĐH Sư phạm Hà Nội 2, ĐH Tôn Đức Thắng, ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM).

Sau khi ra trường, sinh viên có thể làm hướng dẫn viên du lịch, nhân viên marketing, thuyết minh viên, phóng viên biên tập viên, quản trị lữ hành hoặc theo đuổi con đường giảng dạy.
TOP 3 – Ngành Đông Phương học
Tương tự Việt Nam học, Đông Phương học nghiên cứu về văn hóa, lịch sử, phong tục tập quán, lối sống của các quốc gia phương Đông. Ngành này đòi hỏi sinh viên phải có khả năng quan sát, giao lưu văn hóa để ghi chép và tổng hợp thông tin một cách hệ thống. Do tính chất đặc thù, đây cũng thường xuyên nằm trong nhóm những ngành nghề ít người học qua các mùa tuyển sinh.
Tại sao ít người học:
- Chi phí học tập cao, bao gồm cả các chuyến du lịch học tập để trải nghiệm thực tế.
- Phạm vi ứng dụng trong mắt nhiều người còn hẹp, chủ yếu liên quan đến nghiên cứu.
- Ngành khá mới mẻ, chưa được tuyên truyền rộng rãi trong trường phổ thông.
- Yêu cầu đầu tư nhiều thời gian và kinh phí cho các hoạt động thực địa.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, việc nắm bắt tâm lý và văn hóa các nước phương Đông trở thành lợi thế cạnh tranh cho nhiều doanh nghiệp. Sinh viên tốt nghiệp có thể làm việc trong các công ty xuất nhập khẩu, tư vấn văn hóa, marketing quốc tế hoặc nghiên cứu thị trường khu vực.
TOP 4 – Ngành Kỹ thuật không gian
Ngành Kỹ thuật không gian cũng là một trong những ngành nghề ít người học. Chuyên đào tạo về ứng dụng công nghệ vệ tinh, bao gồm xử lý và phân tích tín hiệu, hình ảnh, công nghệ viễn thám và định vị vệ tinh. Công nghệ này được ứng dụng rộng rãi trong quản lý tài nguyên, môi trường, lãnh thổ, biển đảo và an ninh quốc phòng.
Tại sao ít người học:
- Ngành còn khá mới mẻ và mang tính đặc thù cao tại Việt Nam.
- Khi nhắc đến không gian, nhiều người nghĩ ngay đến tàu vũ trụ, vệ tinh ngoài vũ trụ nên cảm thấy xa vời.
- Chưa được phổ biến rộng rãi trong các buổi tư vấn hướng nghiệp.
- Yêu cầu nền tảng Toán, Lý vững vàng khiến nhiều thí sinh e ngại.

Thực tế, tại Việt Nam có rất nhiều lĩnh vực ứng dụng Kỹ thuật không gian, đặc biệt trong giai đoạn chuyển đổi số. Công nghệ viễn thám giúp quản lý tài nguyên thiên nhiên, môi trường, khí tượng thủy văn, biển và hải đảo. Công nghệ định vị vệ tinh được triển khai trong an ninh quốc phòng, giao thông vận tải, y tế dự phòng.
Sinh viên ra trường có thể làm việc tại các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp công nghệ, các công ty ứng dụng như Grab, Be, VinBus…
TOP 5 – Ngành Công tác xã hội
Ngành Công tác xã hội có nhiệm vụ giúp đỡ, hỗ trợ và tạo điều kiện cho những người không may mắn, có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn trong cuộc sống như người khuyết tật, trẻ em, người già, người có bệnh nan y, người nghèo… Đây là ngành đòi hỏi người học phải có trái tim nhân ái và tinh thần trách nhiệm cao.
Tại sao ít người học:
- Nhiều người vẫn nhầm lẫn đây là công việc từ thiện chứ chưa xem đây là ngành nghề chuyên nghiệp.
- Mức lương thấp hơn so với các ngành khác do chủ yếu làm việc trong khu vực công.
- Công việc đòi hỏi EQ cao, tính kiên nhẫn, trung thực, biết lắng nghe mà không phải ai cũng phù hợp.
- Áp lực công việc lớn khi phải đối mặt với nhiều hoàn cảnh khó khăn.

Người làm công tác xã hội thường làm việc tại các cơ sở do chính phủ hoặc phi chính phủ quản lý, các trung tâm bảo trợ xã hội, bệnh viện, trường học, tổ chức NGO. Mặc dù thu nhập chưa cao nhưng đây là nghề mang lại giá trị nhân văn sâu sắc và được xã hội trân trọng.
TOP 6 – Ngành Công tác thanh thiếu niên
Ngành Công tác Thanh Thiếu niên đào tạo cán bộ làm công tác thanh thiếu niên, nắm vững hệ thống kiến thức và kỹ năng công tác với lứa tuổi này. Sinh viên có khả năng nghiên cứu, tham mưu, đề xuất với các cấp ủy Đảng và chính quyền về các chính sách liên quan đến thanh thiếu niên.
Tại sao ít người học:
- Chủ yếu thu hút những bạn trẻ có truyền thống gia đình làm việc trong lĩnh vực này – được gọi là con nhà nòi.
- Cơ hội việc làm tập trung vào khu vực nhà nước, khó mở rộng sang tư nhân.
- Mức lương không cao và khó có khả năng thăng tiến nhanh trong sự nghiệp.
- Phạm vi công việc tương đối hẹp, chủ yếu trong hệ thống Đoàn, Hội.

Sau khi tốt nghiệp, sinh viên chủ yếu làm việc tại các cơ quan hành chính nhà nước, các tổ chức Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Thanh niên, trung tâm văn hóa thanh thiếu niên. Đây là ngành phù hợp với những bạn có đam mê công tác xã hội và muốn cống hiến cho thế hệ trẻ.
TOP 7 – Ngành Nông lâm nghiệp và Thủy sản
Các ngành thuộc lĩnh vực Nông lâm nghiệp và Thủy sản bao gồm nhiều chuyên ngành như Nông học, Chăn nuôi, Lâm học, Nuôi trồng thủy sản… Đây là những ngành học gắn liền với sản xuất nông nghiệp, một trong những trụ cột kinh tế của Việt Nam. Mặc dù đóng vai trò then chốt, thực tế cho thấy đây vẫn là một trong những ngành nghề ít người học do áp lực về môi trường làm việc.
Tại sao ít người học:
- Định kiến cho rằng học các ngành này chỉ để làm công việc chăn nuôi, trồng trọt, làm rừng, những công việc vất vả, thu nhập không ổn định.
- Nhiều người vẫn mang định kiến rằng làm nông chỉ phù hợp với những người học không giỏi hoặc ít cơ hội phát triển.
- Nhiều bạn trẻ muốn làm việc trong môi trường văn phòng, thành phố hơn là nông thôn.
- Yêu cầu người học phải có đam mê thực sự vì điều kiện làm việc khá vất vả.

Thực tế, sau khi ra trường, sinh viên có thể làm ở nhiều vị trí như chuyên viên nghiên cứu, nhân viên kỹ thuật, nhà phân tích thị trường, chuyên viên bảo vệ thực vật, quản lý trang trại công nghệ cao, hoặc khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng công nghệ.
TOP 8 – Ngành Kỹ thuật địa chất
Ngành Kỹ thuật địa chất nghiên cứu về cấu trúc, thành phần và các quá trình địa chất của Trái đất, phục vụ cho công tác thăm dò khoáng sản, xây dựng công trình, quản lý tài nguyên và môi trường.
Tại sao ít người học:
- Xã hội, phụ huynh và học sinh còn nhiều định kiến cho rằng các ngành khoa học, kỹ thuật vất vả, khó xin việc, thu nhập không cao.
- Ngành khá hẹp, không được biết đến rộng rãi như các ngành kỹ thuật phổ thông.
- Điểm chuẩn tương đối thấp khiến nhiều người nghi ngờ chất lượng và triển vọng.
- Công việc thường phải đi công tác xa, làm việc ngoài trời trong điều kiện khắc nghiệt.

Tuy nhiên, nhóm ngành kỹ thuật, khoa học cơ bản đang trong tình trạng khát nhân lực trong nhiều năm trở lại đây. Với công nghệ hiện đại, công tác trắc địa kỹ thuật không còn phải dùng thiết bị thô sơ mà được xử lý trên hệ thống điện tử.
Sinh viên tốt nghiệp được doanh nghiệp chào đón, cơ hội việc làm rộng mở trong các lĩnh vực khai thác khoáng sản, xây dựng, quy hoạch đô thị, bảo vệ môi trường.
TOP 9 – Ngành Robot và trí tuệ nhân tạo
Ngành Robot và trí tuệ nhân tạo đào tạo về thiết kế, chế tạo robot và phát triển các hệ thống AI. Đây được xem là ngành hot với cơ hội nghề nghiệp cao trong thời đại công nghệ 4.0, nhưng lại thuộc danh sách những ngành ít người học.
Tại sao ít người học:
- Yêu cầu đầu vào rất cao, các trường đại học kỹ lưỡng trong việc tuyển chọn sinh viên.
- Các trường ở Việt Nam chưa có đủ nhân lực giảng dạy chất lượng cao cũng như cơ sở vật chất, kỹ thuật để sinh viên thực hành.
- Nguyên vật liệu chế tạo, lắp ráp robot đa phần nhập khẩu nên học phí cao so với mặt bằng chung.
- Áp lực học tập và yêu cầu ngoại ngữ tốt để làm việc tại các công ty nước ngoài.

Mặc dù gặp nhiều khó khăn trong quá trình đào tạo, sinh viên ra trường có cơ hội làm việc tại các công ty công nghệ lớn, trung tâm nghiên cứu AI, các startup về robot và tự động hóa. Với sự phát triển mạnh mẽ của AI, đây là ngành có triển vọng tương lai rất tốt.
TOP 10 – Ngành Vật lý nguyên tử và hạt nhân
Ngành Vật lý nguyên tử và hạt nhân nghiên cứu về cấu trúc vật chất ở cấp độ nguyên tử, hạt nhân và các hạt cơ bản, ứng dụng trong năng lượng hạt nhân, y học hạt nhân, bảo vệ bức xạ và nhiều lĩnh vực khác.
Tại sao ít người học:
- Rất ít trường đại học đào tạo ngành này vì chủ yếu chỉ đào tạo cán bộ, chuyên viên nghiên cứu.
- Ngành mang tính đặc thù cao, chưa được phổ biến rộng rãi với học sinh và phụ huynh.
- Yêu cầu nền tảng Toán, Lý rất vững vàng, chỉ phù hợp với một số ít học sinh xuất sắc.
- Nhiều người lo ngại về tính an toàn khi làm việc với vật liệu phóng xạ.
Sinh viên tốt nghiệp có thể được phân về các cơ sở nghiên cứu của nhà nước như Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, Viện Vật lý, các bệnh viện ứng dụng y học hạt nhân, hoặc các đơn vị kiểm soát an toàn bức xạ. Đây là ngành có mức lương khá và ổn định.
TOP 11 – Ngành Kỹ thuật tuyển khoáng
Ngành Kỹ thuật tuyển khoáng liên quan đến công nghệ tách, làm giàu khoáng sản từ quặng thô, là khâu trung gian quan trọng giữa đơn vị khai thác và đơn vị chế biến, tiêu thụ sản phẩm khoáng sản.
Tại sao ít người học:
- Công việc đòi hỏi sức khỏe tốt, độ chính xác cao, phù hợp với nam giới.
- Điều kiện làm việc khá khắc nghiệt, dãi nắng dầm mưa, tiếp xúc với môi trường công nghiệp.
- Phụ huynh lo ngại về mức độ nguy hiểm và ảnh hưởng đến sức khỏe.

Ngành này phù hợp với những bạn nam có sức khỏe tốt, sở thích tìm tòi nghiên cứu, xây dựng ý tưởng cải tiến quy trình công nghệ. Với Việt Nam là nước giàu tài nguyên khoáng sản, cơ hội việc làm trong ngành này khá ổn định tại các công ty khai khoáng lớn và các nhà máy chế biến.
TOP 12 – Ngành Hải dương học
Ngành Hải dương học nghiên cứu về đại dương, biển và các quá trình tự nhiên diễn ra trong môi trường biển, bao gồm sinh vật biển, hóa học biển, vật lý biển và địa chất biển. Đây là ngành quan trọng đối với một quốc gia có bờ biển dài như Việt Nam.
Tại sao ít người học:
- Ngành khá mới mẻ và chưa được nhiều trường đại học đào tạo.
- Phạm vi ứng dụng chưa được hiểu rõ, nhiều người nghĩ chỉ dành cho nghiên cứu.
- Công việc đòi hỏi phải thường xuyên đi biển, khảo sát thực địa trong điều kiện khó khăn.
- Yêu cầu kiến thức đa lĩnh vực từ sinh học, hóa học đến vật lý khiến nhiều thí sinh e ngại.

Tuy nhiên, với chiến lược phát triển kinh tế biển của Việt Nam, sinh viên Hải dương học có cơ hội làm việc tại các viện nghiên cứu biển, cơ quan quản lý tài nguyên biển, công ty khai thác hải sản, các tổ chức bảo vệ môi trường biển, hoặc tham gia các dự án quốc tế về đại dương. Đây là ngành có tiềm năng phát triển mạnh trong tương lai.
Việc lựa chọn những ngành nghề ít người học có thể là một nước đi mạo hiểm nhưng đầy thông minh trong bối cảnh thị trường lao động đang dần bão hòa. Legacy Academy chúc các sĩ tử sớm tìm thấy niềm đam mê thực sự để tự tin theo đuổi những ngành học độc đáo này!
Bỏ qua nội dung

